Tweetalig opvoeden

[Petra/VS]

In eenander onderwerpkwam het tweetalig opvoeden ter sprake en dat is iets, waar je als emigrant met kinderen, of van plan kinderen te krijgen, zeker mee te maken zal krijgen.

Voed ik wel of niet tweetalig op? De negatieven (is mijn ervaring) worden al gauw opgeworpen: te moeilijk (vooral als de partner geen Nederlands spreekt), kind zal niet willen, Nederlands is toch geen belangrijke taal (heb ik echt serieus heel wat keren mogen horen) etc.

Toch hebben wij het vanaf de geboorte van onze kinderen volgehouden. Natuurlijk lukt het niet bij iedereen, maar het is altijd de moeite van het proberen waard (zoals ik in dat andere onderwerp schreef).

Zoals iedereen wel een stokpaardje heeft, is dat van mij het belang van meertaligheid. In Nederland wordt het min of meer als vanzelfsprekend geaccepteerd. Kinderen krijgen op de basisschool al onderwijs in het Engels en twee of meer andere talen vervolgens in het voortgezet onderwijs.

Als je naar een land zo groot als de Verenigde Staten emigreert, vind je een heel andere mentaliteit. Al is men heel open over het spreken van meerdere talen thuis, die meertaligheid in het onderwijs is niet zo nodig. Ja, er zijn veel culturen vertegenwoordigd, maar in een land zo groot of groter, dan West-Europa, is Engels de gangbare taal.

Recentelijk worden op de basisschool ook andere talen aangeboden, in dit gebied althans. En op de middle en high school moet iedere leerling tenminste een vreemde taal kiezen en dan voor een minimum van drie jaar. Maar zo vanzelfsprekend als in Nederland is het niet.

En toch zijn er duidelijk bewezen voordelen van het al jong aanleren van een tweede taal. Zelf ben ik lid van twee emaillijsten (een internationale en een Nederlands-talige, die ik zelf begonnen ben en die nu meer dan 300 leden over de hele wereld kent).

Vanavond kreeg ik toevallig via een van die lijsten het volgende toegestuurd:
http://education.independent.co.uk/news ... 943292.ece (volgens een studie doen tweetalige leerlingen het beter tijdens examens)

We maken allemaal keuzes als ouders, die werken voor onze gezinnen. Sommigen hier hebben het Nederlands niet met hun kinderen doorgezet, de omstandigheden waren er niet naar, de kinderen niet ontvankelijk, of andere redenen.

Maar er zijn op dit forum een aantal jonge gezinnen en stellen, die nog geen kinderen hebben, aan hen zou ik echt aanraden het tenminste te proberen. Wie weet, hoe goed het zal gaan. Wat ons betreft heeft het mijn beste verwachtingen overtroffen.

In dit topic zal ik voortaan dingen posten, die te maken hebben met tweetaligheid. Als anderen informatie hebben, graag! De taal is een enorm deel van het cultuurgoed van een land!

Van mijn soapbox af...

[Becs08]

Petra, de e-mail lijsten waar jij lid van bent, gaan die speciaal over het twee talig op voeden van kinderen? Het lijkt me namelijk wel reuze interessant.

Zoals ik al eerder aangaf hebben wij zelf nog geen kinderen, maar als wij die eenmaal hebben, dan wil ik het toch zeker wel proberen om mijn kinderen Nederlands te leren.

[kastelke]

Schitterend idee, Petra, om hier een topic over te openen!
Zelf ben ik absoluut voorstander! Als het aan mij had gelegen, dan hadden wij onze zoon bij zijn geboorte ook tweetalig opgevoed. Mijn man spreekt namelijk ontzettend goed Engels, en ik wou dat hij dat ook met zijn zoon zou doen. Onze idee was toen namelijk al om ooit naar het buitenland te trekken, en het kon dan maar makkelijk zijn als je kind al niet meer aan de taal moest wennen. (en zelfs als we niet zouden gegaan zijn, zou het geen nadeel zijn geweest) Maar mijn man zag dat dus niet zitten.
Gelukkig zijn we dan een paar maanden in Amerika geweest toen onze zoon 5 was. Hij heeft daar ontzettend veel Engels opgepikt, en hij is dat blijven onderhouden: hij keek als 5-jarige naar National Geographic, en kon wél het Engels verstaan, maar de Nederlandse ondertitels, die gingen te snel.


Een oud collega van mij sprak Grieks met haar kind, want dat was haar nationaliteit. Haar man sprak Italiaans, wat hij dus zelf was, en in de kinderopvang en de school leerde het kind Nederlands. Aanvankelijk wou men het kind de laatste kleuterklas laten overdoen, omdat hij haast niet sprak (maar wél alles verstond). De ouders wilden dat niet, dus zo ging hij toch naar het 1ste leerjaar. Dat ging aanvankelijk heel erg moeizaam. Maar tegen het einde van dat schooljaar... Amai! Een echte babbelkous was het geworden, en vlot 3-talig. Ondertussen heeft hij er ook nog Engels en Frans bij gekregen op de middelbare school.
Zijn moeder vertelde mij dat, indien je je kind 2- of 3-talig opvoedt, de echte taalgevoeligheid, het zeer vlot zijn in taal, dikwijls trager op gang komt (en vooral leerkrachten mogen dan niet het besluit trekken dat je kind verbaal niet intelligent genoeg is). Maar éénmaal zijn dan echt 'in gang schieten', dit ook gewoon meteen heel erg goed gaat, in al die talen.

[Roos*]

Ikzelf ben 2-talig opgevoed en kan het alleen maar aanmoedigen. Ik zou het, in mijn beleving dan, heel raar vinden als ik met één gedeelte van mijn familie niet zou communiceren.
Ik weet niet beters dan dat er thuis 2 talen werden gesproken. Ik pikte het op, net als het nederlands, zonder daar moeite te voor hoeven doen.

[liliane]

Mijn oom en tante wonen nu alweer bijna 25 jaar in de USA en daarvoor woonden ze in Spanje en nog even in Nederland.
Mijn nicht is inmiddels 36, haar broer is 34. En ze spreken beide heel goed Nederlands.
Thuis bleven zij Nederlands spreken. Schrijven is moeilijk voor hen, maar ze verstaan het goed en spreken het ook goed. Zo kunnen zij inderdaad eenvoudig contact hebben met familie die niet Engels spreekt. Mijn man kon dus heel makkelijk met mijn nicht praten toen we daar waren.
De vrouw van mijn neef vertelde mij dat ze het jammer vond dat hun kinderen geen Nederlands leren. Zij spreekt het ook niet, maar zou het fijn vinden als de kinderen wel ook Nederlands konden spreken met opa en oma. Ik heb hen nu een pakje met wat Nederlandse dvd's gestuurd. Wie weet kan het bij hen een beginnetje worden voor het Nederlands spreken met de kinderen. Kara zelf zou ook graag Nederlands willen leren.
Mijn neef en nicht vinden het wel waardevol dat zij Nederlands kunnen spreken.
Bij mijn schoonzus in Canada wordt ook Nederlands gesproken. De kinderen onderling spreken ook wel veel Engels. Maar ze kunnen dus wel Nederlands. Oma die daar regelmatig heen gaat is daar ook erg blij mee, want zij spreekt geen Engels. Voor haar zou het toch een verwijdering van haar kleinkinderen betekenen als ze niet meer met ze zou kunnen communiceren.
Thieu leert door de tv (Dora, Diego) al hier en daar een woordje Engels. Hij is bijna 4. Hij vindt dat heel interessant en ik denk dat het alleen maar goed voor hem is.
Ik denk dus dat het goed is als een kind nog een extra taal kan leren. En als het spelenderwijs kan gaat het des te makkelijker.
Als ik zou emigreren (wat niet gaat gebeuren), zou ik onze eigen taal toch ook willen behouden.

Liliane

[Petra/VS]

Petra, de e-mail lijsten waar jij lid van bent, gaan die speciaal over het twee talig op voeden van kinderen? Het lijkt me namelijk wel reuze interessant.

Ja, die gaan speciaal over tweetalig opvoeden. De Nederlandstalige is Tweetalig@yahoogroups.com (veel leden, zo af en toe heel druk en dan weer hele stiltes) en de Engelstalige is Bilingual Families (hun webpage).

[Petra/VS]

Zijn moeder vertelde mij dat, indien je je kind 2- of 3-talig opvoedt, de echte taalgevoeligheid, het zeer vlot zijn in taal, dikwijls trager op gang komt (en vooral leerkrachten mogen dan niet het besluit trekken dat je kind verbaal niet intelligent genoeg is). Maar éénmaal zijn dan echt 'in gang schieten', dit ook gewoon meteen heel erg goed gaat, in al die talen.

Helaas is mijn Deense vriendin hierdoor opgehouden met Deens spreken tegen haar kinderen (haar jongste is de leeftijd van mijn jongste). Ze leken langzamer te leren lezen en zij weet dat aan hun tweetaligheid. Nu heeft ze er enorme spijt van, want de kinderen willen wel Deens kunnen spreken (hun opa en oma in Denemarken, die ze ieder jaar bezoeken, spreken geen Engels). Maar nu lukt het mijn vriendin niet meer, het komt niet vanzelf.

Mijn kinderen zijn alle drie getest voor de Gifted and Talented programma's hier en alle drie scoorden heel hoog verbaal. De andere mythe, die je vaak hoort, namelijk, dat kinderen dan nooit vloeiend in een bepaalde taal worden, is ook precies dat: een mythe.

[kastelke]

Wat ik mij nu afvraag: we hebben het hier in eerste instantie over tweetaligheid, waar we dan van uit gaan dat mama en papa elk een andere taal spreken.
Maar wat als de ouders dezelfde moedertaal hebben (cfr. Nederlands), en je gaat verhuizen naar bv. Amerika, waar je kind dan in het Engels verder moet op school en met vriendjes. Hoe ga je daar mee om?
Ga je in het begin thuis met je kind toch maar Engels spreken, kwestie van het hem zo snel mogelijk eigen te maken? Of blijf je ook in die eerste beginmaanden aan je Nederlands vast hangen?
(zitten zo'n ouders ook op die mailinglijsten?)

[Sandy]

Mijn kinderen zijn alle drie getest voor de Gifted and Talented programma's hier en alle drie scoorden heel hoog verbaal. De andere mythe, die je vaak hoort, namelijk, dat kinderen dan nooit vloeiend in een bepaalde taal worden, is ook precies dat: een mythe.

Ik meen me te herinneren dat je in één van je logs had geschreven dat één van je dochters het steeds beter deed in de Engelse taal, je kon nog amper een accent horen. Toen vroeg ik me dus af of dat dan niet altijd zo was geweest en of dat dan te maken heeft met het feit dat je haar tweetalig opvoedt. Want jouw kinderen zijn toch geboren en getogen Amerikanen?

Ik wilde het toen al aan je vragen, maar dat was er helemaal bij ingeschoten. Nu ik dit lees, denk ik er weer aan ..

[Petra/VS]

Misschien is de Biling-Fam email lijst wel wat voor jou, Elke, daar zitten heel veel ervaringsdeskundigen en het is een vrij drukke lijst, maar niet zo, dat je het niet bij kunt houden.

Er zijn twee soorten tweetalige gezinnen:
1. One Parent One Language (OPOL), waarbij dus de ene ouder de meerderheidstaal (i.e. taal van het land, waar het gezin woont) spreekt en de andere ouder de minderheidstaal

2. Minority language at home (ml@h), waarbij beide ouders de minderheidstaal spreken.

In dit laatste geval wordt er toch aangeraden, die minderheidstaal thuis te blijven spreken en niet tijdelijk te vervallen in de meerderheidstaal.
Dat heeft twee hoofdredenen:
1. De reele kans bestaat, dat het kind daarna niet meer terug wil naar de minderheidstaal, want die wordt al gauw moeilijker
2. De ouders spreken in de meeste gevallen de meerderheidstaal zelf niet perfect, waardoor het kind foutieve constructies zou kunnen aanleren.

In mijn naaste omgeving ken ik twee gezinnen, die met oudere (late basisschool, begin middelbare school) kinderen hierheen verhuisd zijn. Beiden zijn Nederlands blijven spreken thuis en hun kinderen hebben ESOL onderwijs gekregen op school. Alle kinderen zijn na een jaar al uit het ESOL programma en draaien gewoon mee op school.

En ja, zulke ouders zijn ook lid van de emaillijsten (hoewel niet de gezinnen hierboven beschreven, maar als je van een van hen het email adres wilt, kan ik het je toesturen).

[Petra/VS]

Ik meen me te herinneren dat je in één van je logs had geschreven dat één van je dochters het steeds beter deed in de Engelse taal, je kon nog amper een accent horen. Toen vroeg ik me dus af of dat dan niet altijd zo was geweest en of dat dan te maken heeft met het feit dat je haar tweetalig opvoedt. Want jouw kinderen zijn toch geboren en getogen Amerikanen?

Ik wilde het toen al aan je vragen, maar dat was er helemaal bij ingeschoten. Nu ik dit lees, denk ik er weer aan ..

Hmm, weet je zeker, dat dat niet Nederlands was? Tenzij ik over mijn jongste schreef, voor ze naar school ging. Zij sprak, tot ze drie was, 100% Nederlands en heeft pas op preschool echt Engels geleerd. Maar een accent in het Engels hebben geen van drieen ooit gehad. Want inderdaad, ze hebben nooit in Nederland gewoond en vooral de oudste heeft een Amerikaans accent in haar Nederlands.

[Petra/VS]

Dit stukje schreef ik afgelopen februari in mijn weblog over de tweetaligheid van onze kinderen (weet niet, of dat is, wat je je herinnert, Sandy?):

Regelmatig krijg ik de vraag, hoe het nu met de talen binnen ons gezin is gesteld. Voeden wij onze kinderen tweetalig op? Het antwoord daarop is "Ja", maar dat is misschien ook te simpel gesteld.

Zowel Rick als ik spreken zoveel we kunnen Nederlands met de kinderen. En de kinderen verstaan vrijwel alles en kunnen zich in het Nederlands goed verstaanbaar maken. Maar ze horen de taal voornamelijk van mij, die al meer dan 20 jaar uit Nederland is vertrokken en Rick, die het niet veel langer spreekt, dan zij.

Het gevolg is, dat we binnenshuis ons eigen "Dunglish" spreken, soms moeilijk te volgen voor buitenstaanders. Maar als het moet komt er heel redelijk Nederlands uit, gelukkig.

Alle drie de kinderen kunnen goed Nederlands lezen, maar schrijven is te moeilijk en als ze het proberen levert het hele leuke spellingen op. Dat hun vocabulaire beperkt is, wordt soms op grappige manieren duidelijk.

Zo vraag ik Saskia vanochtend, waarom ze zo'n boze blik heeft. Niet begrijpend kijkt ze me aan. Blik? Dat is toch iets waar soep of erwten in zitten? Als ik uitleg, dat het ook "look" kan betekenen, ligt ze dubbel en blijft maar "boze blik" zeggen. Het klinkt ook, als je erbij stil staat, grappig en haar boze bui (nog zo'n woord!) is in ieder geval over.

Toen Katja een baby was, kreeg ik veel twijfelende meningen. Wacht maar tot ze naar school gaat, kreeg ik te horen van andere Nederlanders, dan zal ze niet anders willen zijn en zal het over zijn met het Nederlands spreken. Niets was minder waar en nu met bijna 16 wordt Katja boos als Rick of ik een keer Engels met haar praten.

Omdat we in zo'n internationaal gebied wonen vindt niemand het ook raar, dat we thuis een andere taal spreken. Niemand kijkt vreemd op, als we bij het winkelen in het Nederlands converseren, er wordt zelfs niet vaak gevraagd, welke taal we spreken.

De varieteit aan culturen en talen in dit gebied maken het voor mij extra interessant. Taal heeft altijd mijn grote interesse gehad. En dat iedereen zijn of haar taal blijft spreken, vind ik fantastisch.

En toch vraag ik me vanochtend af, als ik met deels het Italiaans, dat ik ken en de enkele Spaanse woordjes in mijn vocabulaire probeer wat met onze Latijns Amerikaanse schoonmaaksters te communiceren, of we niet in een soort Toren van Babel terecht zijn gekomen.

Steeds meer immigranten leren geen Engels, waardoor er hele buurten in de omgeving vrijwel geheel Koreaans, Vietnamees of Spaans sprekend zijn. Dit beperkt de kansen voor de toekomst van deze mensen, aangezien ze daardoor alleen in aanmerking komen voor lager betaalde banen. Gelukkig blijkt uit onderzoek, dat de tweede generatie immigranten net zo goed Engels spreekt, als mensen, die vanaf hun geboorte in de VS hebben gewoond.

In ieder geval maakt deze diversiteit van talen en culturen het leven in dit gebied des te interessanter. Als ik in Falls Church ben, waan ik me in een mini Vietnam, met zijn Pho restaurantjes en Vietnamese letters op alle winkelpuien. In Fairfax kun je alle Koreaanse produkten krijgen, die je maar wil.

Door met onze kinderen Nederlands te blijven spreken merk ik ook, hoezeer de taal bij de cultuur hoort. De kinderen voelen zich gedeeltelijk Nederlands, mede omdat ze de taal verstaan en het geschreven woord kunnen lezen.

Wij komen weinig kinderen tegen, die ook tweetalig Engels-Nederlands worden opgevoed. Afgelopen donderdag tijdens de Nederlandse damesavond was dat wel het geval en het viel me op, hoe dezelfde logische foutjes werden gemaakt: "Die hond is dit groot" (this big), "Ik praat naar jou" (to you) enz.

Toch vind ik het fantastisch, hoe al die kinderen zonder enige moeite van de ene op de andere taal overstappen. Tweetaligheid is een grote gift, zeker in dit land, waar ondanks het grote aantal immigranten, de overgrote meerderheid maar een taal spreekt.

Verwonderlijk is dat niet, als je nagaat, dat bijvoorbeeld hier in Fairfax County je eerste kans om een vreemde taal te leren in de tweede klas middelbare school is (tenzij je het geluk hebt ingeloot te worden in een van de "immersion" lagere scholen, waar Frans, Spaans of Japans wordt onderwezen). Ieder kind moet tenminste twee jaar een vreemde taal in het pakket hebben op de middelbare school, maar dat is natuurlijk lang niet genoeg om een taal te beheersen!

[kastelke]

Misschien is de Biling-Fam email lijst wel wat voor jou, Elke, daar zitten heel veel ervaringsdeskundigen

Ik ga dat in ieder geval in m'n achterhoofd houden. Bedankt voor de tip, Petra. 'k Zal er ook eens met m'n man over spreken, over wat hij ziet zitten, en wat niet.

[Sandy]

Dit stukje schreef ik afgelopen februari in mijn weblog over de tweetaligheid van onze kinderen (weet niet, of dat is, wat je je herinnert, Sandy?)

Nee, het was alweer een hele poos geleden dat ik het las Petra. Volgens mij schreef je het ergens tussen neus en lippen door. Was het niet bij de verjaardag van je oudste dochter met die leuke filmpjes in de hottub buiten ... Je maakt in elk geval ergens een opmerking dat je zo'n vooruitgang ziet ten opzichte van een tijd geleden .. maar het kan ook zijn dat ik het verkeerd geinterpreteerd heb .. als ik het vind dan meld ik me even : ))

[houstonwehaveaproblem]

Hoi Petra,

Ik woon nog niet zo lang in de US en mijn kinderen zijn pas vanaf augustus hier. Voordat ze hier kwamen kende de oudste (9) wel wat Engelse woorden, maar kon nog geen zinnen maken. De jongste kon nog helemaal geen Engels spreken. Inmiddels zijn we 11 weken verder en de oudste spreekt al redelijk wat Engels. Ook de jongste gaat duidelijk goed vooruit. Thuis blijven we Nederlands praten. Dat kan ook makkelijk want mijn vriend is Nederlander en ook zijn dochter (15) spreekt nog goed Nederlands. Zij spreekt het wel met een Engels accent. Ze heeft vanaf haar 5e jaar in het buitenland gewoond (eerst Dsl op internationale school, toen US). Toch is haar grammatica nog heel goed. Ze kan het alleen niet schrijven, lezen gaat wel goed.
Ik hoop mijn kinderen ook tweetalig te houden. De oudste zal dat makkelijker oppikken dan de jongste. Die heeft immers in Nederland ook leren schrijven. Voor de jongste zal het schrijven moeilijker worden. Ik weet niet of ik met hem speciale programma's moet gaan doen. Voorlopig denk ik intuitief dat het beter is om hem eerst het engels onder de knie te laten krijgen voor we met Nederlands gaan beginnen. Ik kan me voorstellen dat het anders te verwarrend is voor hem. Hij leert nu namelijk net schrijven en spellen in het Engels.

Verder ben ik het helemaal met je eens dat het alleen maar een verrijking kan zijn als je kind 2 talen spreekt. Ik ben op het moment naast het Engels ook op college mijn Frans weer aan het ophalen. Het is wat verwarrend soms, maar ik vind het een voordeel dat ik me in 4 talen (ook Duits) redelijk kan redden.

Bij de jongste in de klas zit een meisje wiens vader Nederlander is en moeder komt uit de UK. Zij leren hun kind niet echt Nederlands. Ik betrap mezelf erop dat ik dat zo zonde vind en heb bijna de neiging om dat kind regelmatig hier uit te nodigen zodat ze wat van ons Nederlands oppikt .

[Dan]

Bedankt voor alle info en links Petra.
Ik ben het hard aan het bestuderen

[wiepster]

Wij praten thuis altijd Nederlands, mijn dochter wil niet dat ik Engels met haar praat. Zo heeft mijn man ook zijn Nederlands weer opgepikt, wel met zwaar Amerikaans accent.
Ben wel benieuwd hoe het gaat als ze ouder wordt, we zijn pas 7 maanden hier.......nu al doorspekt ze haar Nederlands met engelse woordjes.

[Petra/VS]

Bedankt voor alle info en links Petra.
Ik ben het hard aan het bestuderen

Graag gedaan, Dan! Laat maar weten, als je nog vragen hebt .

[Marcel]

Onze kids (net 2 jaar oud) voeden we ook tweetalig op. Ik praat uitsluitend Nederlands tegen ze. Kortom, ze worden maar heel beperkt blootgesteld aan het Nederlands. Wanneer ze zelf babbelen doen ze dat overwegend in het Engels met af en toe een Nederlands woord. Nederlands begrijpen gaat bijna net zo goed als Engels begrijpen. Wij zijn zeer benieuwd hoe ze zich qua taal verder zullen ontwikkelen.

[Sandy]

Wanneer ze zelf babbelen doen ze dat overwegend in het Engels met af en toe een Nederlands woord.

Marcel is dat niet ongelovelijk schattig om te horen? Ik genoot vorig jaar zo enorm van de kinderen van het Amerikaanse echtpaar waar we logeerden. Heerlijk om met ze te praten ... af en toe werd ik gecorrigeerd door een 6 jarige. Ze vonden mijn accent overigens "endearing" : ))

Sprak jouw vrouw toen jullie nog in Nederland woonden, niet uitsluitend Engels met je kinderen?